ORDA BİR KÖY VAR UZAKTA O  KÖY  BİZM KÖYÜMÜZDÜR

Ortaköy(Berta) Artvin il Merkezine yaklaşık 40 km uzaklıkta bir yerleşim merkezidir. Ormanlıkla kaplı dağları, yaylaları, dağların doruklarından vadiye doğru akan çoşkun ırmaklarıyla adeta bir doğa cenneti görünümündedir. Çeşitli kültürlere ev sahipliği yapan Berta M.Ö VII yüzyıldan itibaren once iskit ve sakalar la Türk yerleşimi başlamıştır. Yöre Kıpçak Türklerinin de vatanı  olmuştur. Berta, Arsaklı, Bizans, Bagrat, Selçuklu, Moğol, Akkoyunlu, Karakoyunlu, Safevi, Çıldır Atabeyliği egemenliklerinden sonar 1549 yılında kesin olarak Osmanlı imparatorluğu toprağı oldu. Livane Sancağı kurularak merkezi Ahıska olan Çıldır eyaletine bağlandı. 1865 yılında Vilayet yapısına geçince Livane kazasının merkezi oldu.1877-1878( nami diğer 93 harbi denilen) Osmanlı Rus savaşından etkilenen köyümüz Ayastafonos anlaşmasına gore Rusyaya bırakılan yerler arasında olunca  Artvin’den başlayan büyük göçe köyümüzde katılmıştır. Bu göç esnasında bir sürü insanımız yollarda hayatını kaybetmiştir. Şu an halen köyümüzden göç edipte geri dönmeyen  bi sürü halkımız Sivas,Çorum, Amasya, Bursa ve İstanbul’da yaşamaktadırlar. Bunun en çok belirgin olan yeri ise İstanbula  bağlı Şile’nin dere köyleri olan Kömürlük,  Esençeli, Üvezli, Kervansaray, Artvinler Mahallesi, Bıçkıdere, Oruçoğlu, Ulupelit, Darlık, Kalealtı, Erenler, Yeşilvadi  köyleridir. Halen bu köy halkı ile Berta  halkı arasında gidip gelmeler kız alıp vermeler devam etmekte, bağları koparmamaktadırlar. Tamamı Ahıska kökenli olan Ortaköy(Berta) bir çok mahaleden ve de mezradan oluşmaktadır. Halkın hepsi Türçe Ahıska şivesiyle konuşmaktadır.Başlıca mahalleleri Cedliyan, Ketket,Solamezre

Atanasur, Kohezelar,Sebeskül,Koçoğligiller,Papavur,Usufant,Kedihane, Şenetür, Nadlavur, İmamgil, Nukavur, İslamoğulları,Tavkezelar, Gulavur, Solamezrelar, Kokvar, Silavut, Zakorol, Ecvanta, Dableşet, Tavşangil, Annevur, Tavkatur, Parahko,  dur. Mezralar ise Sakusel, Didigara, Tanzilavur, Corasa,  Duganala, Kaltalak, 

mezralarından oluşmaktadır. Duganala mezrasına bağlı  üç mahalle bulunmaktadır bunlarsa Samziyer, Kakuçkil, vede Sirtmezre’dır.Ayrıca köyümüze bağlı Opiza, Porta, Sakalar, Cümerk, Kaparya, Daba, Dolushana köyü Muhtarlıkları vardır. Ortaköy(Berta ) halkı yıllardır hiç bi sorun olmadan barış ve de huzur içerisinde vatanına, bayrağına bağlı bir millet olarak yaşamaktadır. Berta nahiyesinde Sağlıkocağı, Jandarma karakolu, Ortaokul. PTT, Orman işletmesi gibi devlet kuruluşları bulunmaktadır.

Kışın çok ağır geçtiği köyümüzde kar yağışıyla birlikte bi sürü sorunlarıda beraberinde getirmektedir. Çoğu kez yolları kapana bu köyün ulaşımı çok zor vede tehlikelidir. 

Berta vadisi  yemyeşil bitki örtüsü  şarıl şarıl akan dere yataklarıyla mükemmel bi yapıya sahiptir.Bitki örtüsü ise Pelit, Gürgen, Köknar ,Soç, Meyve ağaçları ve Çayırlar dan oluşmaktadır.

Evlerin yüzde sekseni Ahşaptan yapılmaktadır.

Çoğu insanların keşfetmediği bu harika yerleri görüp gezmeye, tatil yapmaya davet ediyoruz. Köyde oturan Halkın tamamı hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır. Bunu dışında kalan ise memur kesimidir.  Memurlar  genellikte Artvin merkezde görevli olup her  Cumartesi Pazar ve de yaz tatilinde köye gelip çiftçiliklede uğraşmaktadırlar. Bertada  genellikle  Mısır, Fasulye,Patates, Domates, Soğan,Salatalık,  Biber,

Lahana,  Patlıcan, Yerelması, Pırasa, Kabak, Patpat (cinmisiri), Şalgam, Pazi gibi başka ismini sayamadığımız bi sürü sebze yetişmektedir.Başlıca yetişen meyveler ise Elma, Armut, Ayva Düt(tut) Üzüm ,Hurma ,

Şeftali, İncir,Kızılcık, Kiraz, Vişne vede Erik tir. Erik çeşitleri ise  Ağeruk, Çiyancür, Sarol İşhan dır. Erik çeşitleri ve Dütten pestil vede pekmez sucuk dediğimiz(Cevizli ve Fındıklı Kuma) yapılmaktadır.

Kuru yemiş olarakta Ceviz , Kestane, ve de Fındıktır.Köy halkı bu yetişen ürünlerden sadece kendi ihtiyacını karşılar ticaret yapacak kadar üretim yapamaz. Üretimse çok nadir ürünlerde yapmaktadır. Ayrıca Bertaya bağlı Güverda bağlarında ise  çok güzel Üzüm ,Şeftali, Zeytin, İncir, Nar, ve de bizim Kabe hurması dediğimiz meyveler bulunur. Güverda bağlarının yarısıda baraj kapsamında sular altında kalma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Berta halkı yaylacılığada çok önem vermektedir. Her yıl Temmuzla, Ağustoz aylarında iki aylığına yaylaya çıkarak süt ürünlerini değerlendirmektedirler.Yaylaya çıkışlarının birinci ayın bitmesiyle her yaylada çok güzel “Yarıdağ” dediğimiz yayla şenlikleri düzenlenmektedir. Bu etkinlikler umarım ilerde dernek vasıtasıyla festivallere dönüşür. Başlıca yaylaları ise Büyükdağ, Düganala yaylası

(küçük yayla) Kaçhal, ve Bikinala yaylasıdır.  Hayvancılık olarakta Büyük baş hayvanlardan Sığır ve Cerse tipi inekler küçük baş hayvan ise keçi ve koyun dur.

Hayvan ürünlerinden ise Süt, Yoğurt, Süzme, Kaymak. Peynir üretilmektedir. Peynir çeşitleri ise Bizim köye has olan meşhür Külek peyniri ,Tere yağı, Kaymak, Harmulunkoko (kaşar) Kurut, Lor, Puşnur, Acı tepilmiş peynirlerdir . Puşnurdan ise çok güzel kuymak yapılmaktadır.Bu ürünlerin çoğu yine kendi ihtiyaçlarını karşılayacak kadardır, gelir elde eden çok azdır. Berta nın başlıca yemek çeşitleri ise Meşhur Puçuko, Kuru fasulye, Karalahan, (kapuska) Palaza, Sütlü kabak, Lenger, Harşo, Papa(buğday vede mısır unundan yapılır) Korkot, Gendüme(keşkek) Şalgam çorbası , Zimcar çorbası(ısırgan otu) Pancar çorbasıdır. Pancar bahar karların erimesiyle yüksek yaylalarda kendiliğinden yetişmektedir. Ayrıca Katmer, Silor, Erişte, Bişi, Hamur makarnası Çirihta(lokum) Cadi(mısır ekmeği) Kete, Şot gibi hamur işleride yapılmaktadır. Başlıca oynanan halk oyunları ise  Atabari, Sariçiçek, Delihoron, Ondor, Düzhoron, Kobak, , Çaça, Şehşamil, Uç ayah gibi bi sürü aklımıza gelmeyen oyunlardır. Çalgılar ise Davul, Zurna ve Tulumdur. Son yıllara kadar içine kapanık olarak yaşayan bu halk son yıllarda okumayada önem vermiş ve birçok büyük insane evladı yetiştirmiştir.  Doktor, Hakim, Avukat, Mühendis, (Ziraat, Endütri, Bilgisayar) Oğretmen, İlahiyatçı ve de aklımıza gelmeyen bir çok dalda medari iftiharlarımız çıkmış  en iyi şekilde bizleri Ülke genelinde temsil etmiş halende etmekteler. Hala hazırda birçok evladımızda Yüksek okul okumaktadır. Son zamanlarda dernekçiliğe önem veren köy halkımız bu konudada büyük aşama kat etmektedir.

Bu dernekler Artvin merkezde İstanbul, Ümraniye ve Bursa Arabayatağında  faliyet göstermektedirler. Bu sayıların çoğalması temennimizdir. Dernekler sivil toplum örgütlenmesinde Halkın
sesini duyurma konusunda en iyi iletişim kaynağıdır. İhtiyacı olanlara yardım  etmek durumu kötü olan oğrencileri okutmak, hastalarına şifa dağıtmak gibi bisürü işleri çin dernekler  çok önem taşımaktadır. O yüzde Halkımızın bu konuda desteğine ve yardımlarına ihtiyaç vardır. Köy halkımızın çoğu iş imkanları olmaması nedeniyle gürbette yaşamk zorunda kalmıştır. Çoğunluğu İstanbul, Bursa,ve Ankara olmak üzere gürbete çıkan bu insanlar köylerine bağlı olduklarından zor ekonomik koşullarda olsa her yıl köylerini ziyaret etmekteler . Örf ve adetlerine bağlı olan bu halkı akrabacılığa  yardım severliğe çok önem vermektedirler. Gelen misafiri imkanları dahilinde çok iyi ağırlamakta ve de hoş tutmaktadır. Güler yüz ve insanlık en büyük felsefeleridir.

Hazırlayan: İsmail DALKILIÇ