İnsanoğlu dünyaya gelir gelmez hayat mücadelesine başlar. Önce doğar ve nefes almaya başlar sonra yürümeye derken zaman akıp gider. Büyürsün, büyüdükçe de sorunlarda diz boyu çıkar senin karşına. Zordur yaşamak ve bu hayata tutunmak. Her şeyin ve yaşamın bedeli olduğu kadarda Bertada yaşamanın bedeli de ağırdır bizim insanımız için. Bertada yaşamak için bedenen çalışmak ve yorulmak zorundasın.

   

İlkbahar, Yaz, Sonbahar, Kış her mevsimin başka bir eziyeti ve zorluğu var. İlkbahar olur ekinler ekilecek onun için bir sürü hazırlıklar başlar. Karlar eriyince önce bağ, bahçe, çevre düzeni ve temizliğini yaparsın. Sonra tarlalara gübre çekilecek yeni ağaçlar aşılanacak ve budanacak. Tarla ve bahçeler sürülecek, bunu yapmaksa ayrı bir dert. Arazının düz olmayışı traktörle tarlayı sürme şansını oldukça azaltıyor, öküzlerle kara sabanla sürmelisin tarlanı, ya da elle kazıyarak, oda günlerce uğraşmanı gerektiriyor.

  

Tarlayı sürerken ve ya evlek çekerken patates yeme molası yapmak olmaz o da ayrı bir haz veriyor insana. İş tarlayı sürmekle bitse iyi tarlanın kesekleri kırılacak evleği çekilecek ve her evlek tek tek ekilecek, mısırı ayrı, fasulyesi ayrı, patatesi gibi v.s birçok sebze türleri. Sonra biten sebzeler çapalanacak Berta tabiriyle (kahan) edilecek her sebzenin dibindeki otlar temizlenecek, tarlalar sulanacak. Tarlaları sulamak için kışın dolan su arklarını çıkarmak ayrı bir zorluk ve sıkıntı veriyor insana. Ark çıkarırken yoruluyor insan haliyle, dinlenip yemek yemeye ne dersiniz.

   

Bir iş biter derken bir başka iş başlar bu sefer, her şey yeniden yapılıyormuşsun gibi mezralara çıkılınca da köyde yaptığının aynisini yaparsın bıkmadan üşenmeden. Ekinlerini ekip beklersin ürün almak için, bu arada başka işler yelken açarsı, boş durmasın hiç bir zaman.. Ekinleri ekmek ve onlardan elde ettiğin ürünleri almak ayrı bir haz verir sana zorda olsa uğraşması. Yazın kendi bağ bahçe işlerinde çalışmanın dışında kışında yiyecek malzeme almak için para lazımdır insanımıza. O yüzden çok sayıda insanımız ormanlarda odun işlerinde çalışıp para kazanmakta.

   

Sonra ver elini yaylalara orda ki hayatta bir başka güzel ve zor Berta insanı için. Hayvanlara çoban tutulacak, yakmak için odun bulunacak, otlamaya gidemeyen danalara yaprak getirilecek, bunlar yetmiyormuş gibi de, nerdeyse haftanın her günü mezralara inilip oranın işleri yapılacak. Çobanların dertleri ayrı hele de yağışlı ve ya dumanlı havalar oldu mu işleri daha da zor. Şaşortlar harıl harıl çalışıp üretmekte kışlık yiyeceği ürünlerini elde etmekte. Derken bakarsın ki yayla sezonu da bitivermiş birden. Hayda dön bakalım tekrar yayladan mezraya. Artık Sonbahar gelmiş demek, mezralara inildiği zaman.

   
 
Of Of  işlerin biteceği yok şimdi de hasat zamanı. Tarlalardaki mısırlar toplanıp ayıklanacak, patatesler çıkarılıp kuyulara gömülecek, mısır çalaları (heç) bir araya getirilip açala yapılacak, otlar biçilip samanlıklara kaldırılacak. İş mi dersen istediğin kadar var. Hasatlar yapılıp yaz boyunca çalışmanın emeği ambarlara ve mereklere dolduktan sonrada kış gelir ve yine çile bitmez.

   

Bu seferde kış şartlarıyla boğuşmak zorundasınız. Kış ağır geçse de köyümüzde yazın olduğu kadar yorucu değildir hayat. Kışın dinlenmek için bolca vaktin vardır. Kışın insanlarımız vaktinin çoğu nu kahvelerde geçirir. Dinlenmek için bol vaktin var dedikse de kışın getirdiği zorluklarını yok sayamayız. Yollar kapandı mı birde hastan varsa o zaman işin zor dur.

   

Arabalar yollarda kalır, şehirle irtibatın kesilir, doğayla baş başa kalırsın. Birde bizim neker dediğimiz hayvanlara verilen yazın hazırladığımız, hayvan yiyeceği var. Genellikle Mereklerde yer olmadığı için Neker ve çala(heç) arazide bırakılıp, kışın ihtiyaç oldukça sırtımızla getiririz buda kışın en zor yanıdır insanımız için.

   
 
Kısacası Bertalı karınca gibi yaz demeden Kış demeden çalışıp geçimini sağlamakta ve hayatla mücadele etmekte. Hayat şartları çok zor ve yorucu hele hele Berta halkı için bu zorluk daha da fazla. Biz gurbetteyiz özlem duyuyoruz her sene seve seve gidiyoruz Berta’ya, fakat Berta’da yaşayanın çekmiş olduğu eziyeti de biz yaşamadığımız için hazırına gitmek kolay oluyor sanırsam. Ne olursa olsun zorda olsa köy bir başkadır insanın hayatında. Köy olmadan hayat olmaz. Boşuna dememişler Köylü milletin efendisidir diye

                                BERTADA ÇOCUK OLMAK VE ŞEHİR HAYATI

Bertada çocuk olmak ve çocukluğunu yaşamak hayat ve yaşam koşulları zorda olsa çok güzel bir duygu. Güzel giysiler ve ayakkabılar giymesen de oynamak için çeşit çeşit oyuncakların olmasa da çok güzel Bertada çocuk olmak. İnsanların doğduğu değil doyduğu yer önemlidir derler hep nedense. Bence doyduğu yer kadarda doğduğu yerin önemi de çok büyüktür insan hayatında.

   

Düşünsenize Dünyaya gözünüzü açtığınız o güzel topraklarda çok güzel günlerinizin geçtiğini. Çocukluk anıları canlanır hep insanın gözünde. Sabah kalkıyorsunuz temiz hava güzelim doğa adeta seni mest eder. Çıkarsınız evin kapısına çocuksunuz hemen oynamak için mahalleden arkadaş ararsın kendine. Öyle oynamak dedikte elinde babanın aldığı güzelim arabalar, spaydırmenler, örümcek adamlar,  oyuncak askerler değil ki senin oynayacağın oyuncaklar.
 
   

Ya eskimiş kara lastiğin arkasını kesmiş araba yapmışsın ya tahdadan kendi imkanlarınla araba yapmaya çalışmıssın, ya taş çeşitlerinden arabaya benzeyen taşları bulup oynamışsındır. Toprak senin oyun oynaman için en güzel yerlerden biridir. Üstünün pislenmesine aldırmasın çünkü sana kızmaz annen. Şehir değil ki burası köy yeri aman şura pislendi vay aman şuraya dikkat et demezler sana çünkü annenin işi zaten başından aşmış yorgun argın birde senle mi uğraşacak. Sen özgürsün tüm doğa sana ait şehirdeki gibi küçücük bir eve mah küm edilmemişsindir.
Kışın kar yağdımı kızağını alıp kayarsın o tarla senin bu tarla benim demeden sovuğa aldırmadan serbestçe.

  

 Karnın acıktı mı ambara girer eline ne geçerse alır ve yersin. Aramasın çikolata bisküvi dondurma falan ya bir ekmek parçası ya da bulduğun herhangi bir meyve  karnını doyurmaya yeterde artar bile. Ama yinede mutlusun çünkü her şey doğal yapmacık değil. Saklambaç, esir, tilli, donbolo oynarsın arkadaşlarınla hiç tasa sıkıntı dert çekmeden. Başka oyunlar oynamak, eğlenmek için yok ki lunaparklar eğlence merkezleri. Ama olsun sen böylede mutlusun, önemli olanda mutlu olmak değilmi senin için. Zaman hızla akıp gider okul hayatı başlar.

   

Yok ki güzel giysiler ve ayakkabı giyesin, eldeki imkanlar ne ise ona mecbursun. Okulda sıkıntı bir başka dert, senin için. Her sabah onca yolu kat edersin yürüyerek zor hava koşullarında gidersin okula. Okul dönüşü çok yol yürüsen bile dert değil oynayarak, eğlenerek, gülerek gelirsin arkadaşlarınla birlikte evine. İkbaharı Yazı, Sonbaharı, Kış bir başka güzel olur çocuklar için köyde. Her mevsimini doya doya yaşarsın zorda olsa hayat şartları.

  

Yazın akan şarıl şarıl tertemiz derelerde yüzer eğlenir doyumsuz güzellikler yaşarsın. Okullar biter çıkarsın mezralara ve yaylalara. Bir başka doyumsuz güzellikler vardır yükseklerde zirvelerde. Otlatırsın hayvanlarını, keçini, koyununu, kuzunu, dananı tertemiz yayla havasında. Her şey çok güzel ve doyumsuzdur zamanın nasıl geçtiğini anlamasın bile. Yaylalarda yapılır yayla şenlikleri. Gurbette olanlar bu günü bekler iple çekerler yayla şenliğini. Şenliğe gelmek için senelik izinlerin bu güne denk getirmek için uğraşır dururlar iş yerindeki patronlarıyla.Yayladaki şaşortlar harıl harıl çalışır senelik kışlık yiyeceklerini karşılamak için. Mecburdur bunu yapmaya parası yok ki alsın yağını peynirini. Çocukların en önemli görevlerinden biridir yaylada ninelerine yardım etmek onların ufak tefek ihtiyaçlarını görmek.
 
  

Sen çocuksun her şey seni mutlu etmekte yaylaya çıkışın da yayladan inişin de. Yıllar geçiyor seni büyüdükçe hayat şartları zorlar seni karamsarlığa düşersin. Artık çocuk değilsin çoğu şeyi düşünmek geleceğine şekil vermek zorundasın. Gücün çalışmaya yeterse köyde toprağında kalır çalışırsın ya da geleceğine yön vermek için seçersin gurbeti. Zordur gurbette yaşamak, gurbette her şey yapmacık çıkarların bol olduğu kurtlar sofrasıdır. Köyündeki samimiyeti doğallığı bulamasın. Eğerde gurbette kirada isen asıl zorluk o zaman başlar. Köyde aç kalma riskin yoktur. Şehir öylemi bir ay paranı alamadın mı işin bitiktir senin. Of of  yine özledim köyümü neden bilmem ama şehir hayatını sevemedim bir türlü. Sevilecek ne yönü var ki sevesin. Trafik dersen bol anlayışsız maganda insanlar almış başını gidiyor. Köyde öylemi ne trafik ne korku ne endişe ama nedense hayat bir kere itmiş seni başka yerlere.

   


Büyük şehirlerde çocuk yetiştirmek ayrı bir dert, çocuk olmakta bir dert. Hep gözün kulağın kapıda acaba ne oldu ne olacak hep endişe içindesin. Neden endişelenmeyesin ki her taraf bela şiddet ve korku dolu büyük şehirlerin.  Dedim ya ben memleketimi, köyümü özledim havasını, suyunu özledim, saf menfaat beklemeyen yeri geldi mi yardımına koşan insanımı özledim. Ben çocukluğumu özledim saf ve tertemiz çocukluğumu.

      BERTADA SONBAHAR NASIL YAŞANIR